BanjalukaLive

Thu08242017



"Svi umiješani u 'bosanski lonac' – Putin, Erdogan, Zapad"

bih yay2910

Uvijek se prvo na primjeru BiH vidi kada je na Balkanu kriza, piše dopisnik berlinskog „Tagescajtunga“ iz Sarajeva Erih Ratfelder, prenosi Dojče vele.

On ističe da je pre nekoliko sedmica ponovo bilo govora o ratu u BiH, kao i da se situacija u međuvremenu primirlila, ali i da je to primjer koliko je situacija na južnim granicama Evrope i dalje napeta.

“Bosna i Hercegovina, koja je u posljednjih sto godina tri puta bila glavno poprište ubijanja u regionu, još uvijek je seizmograf za razvoj situacije na tom području. Uvijek se najprije na primjeru BiH vidi kada je na Balkanu kriza, a krize u tom regionu uvijek su bile povezane s konfliktima velikih sila. Na prelomnoj tački – u Sarajevu – i danas se najbolje pokazuju interesi međunarodnih aktera. Tu se ne ogledaju samo suprotnosti susjednih zemalja – Srbije i Hrvatske – već i Evropske unije, Rusije, SAD – ali i islamskih sila: Turske, a u nove vrijeme i zalivskih zemalja, poput Saudijske Arabije”, piše Ratfelder.

Dodaje da su konflikti između tri tabora u BiH podgrijani miješanjem sa strane.

“Sada je to čak i mnogo lakše nego ranije, s obzirom na pokušaj uništenja multinacionalnog i multireligioznog društva u ratu devedesetih godina prošlog vijeka, nakon čega je uslijedila administrativna podjela zemlje na srpski dio republike i bošnjačko-hrvatsku federaciju. Srpski nacionalizam seže daleko u prošlost. Od 19. vijeka želi se stvaranje ’Velike Srbije’. Slično važi i za Hrvate. Nacionalisti iz oba tabora i danas Bosni i Hercegovini osporavaju pravo na postojanje i žele da ovladaju zemljom ili da je između sebe podjele. Samo se Bošnjaci, muslimani, i jedan dio ljevičarskih, nenacionalističkih struja i danas čvrsto drže ideje o multinacionalnoj državi. Međutim, međunarodne sile su Dejtonskim sporazumom garantovale postojanje Bosne i Hercegovine, a sporazum se danas dovodi u pitanje. Evropska unija je, istina, u Solunu 2003. obećala svim zemljama Balkana da bi u dugoročnom periodu mogle da pristupe Uniji, ukoliko se budu razvijale demokratski kao pravne države i to je stanovništvu ulilo veliku nadu. Pravne države i demokratije bi stabilizovale region i time otvorile put pozitivnom ekonomskom razvoju. Međutim, s krizom u EU i nedostatkom evropske vizije, sve to bi moglo da se nagne i na drugu stranu. Tome bi još trebalo dodati i da se SAD zabavljaju same sobom”, navodi Ratfelder.

Piše i da je sve to dovelo do političkog vakuuma u regionu i pojave novih političkih igrača koji pokušavaju da na Balkanu ostvare svoje interese.

“Otkako je Vladimir Putin promijenio kurs u svojoj evropskoj politici, on na Balkanu pokušava da pronađe saveznike kako bi spriječio politiku Zapada koja se odnosi na evropske integracije. Rusima je najvažnije pravoslavno stanovništvo. Narodi u Srbiji, Bugarskoj, Makedoniji, Crnoj Gori, ali i u Grčkoj, tradicionalno gaje velike simpatije prema Rusiji. Rusija ekonomski nastoji da stvori zavisnost od njenog gasa. I ne samo da mnoge od tih zemalja zavise od ruskog gasa – u Srbiji i Republici Srpskoj naftna industrija je u ruskim rukama, a ruske banke pokušavaju da pokupuju, kako zapadne, tako i domaće banke. No, Putinu je tu ipak najvažniji politički uticaj. Dalju integraciju regiona u NATO, smatra on, trebalo bi spriječiti. Rusija obećava Srbiji i srpskom entitetu u BiH podršku u Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija. Referendum o odvajanju tog entiteta od BiH – što bi moglo da dovede i do rata – takođe nije nemoguć. Putin, dakle, potpaljuje situaciju”, ističe Ratfelder.

Konstatuje da je posljednjih godina i Turska postala aktivna u balkanskom regionu.

“Predsjednik Redžep Tajip Erdogan obećao je podršku muslimanskom stanovništvu u BiH, Sandžaku, na Kosovu, u Makedoniji i Albaniji. U BiH je čak obećao i vojnu podršku! Njegova vizija obnove Osmanlijskog carstva u suštini je religiozno prožeta politička ofanziva, kojoj pak nedostaje ekonomska snaga. No, kada je riječ o uticaju na muslimansko stanovništvo, Turci su dobili konkurenciju koja dolazi iz zalivskih zemalja i Saudijske Arabije. Emirati investiraju milijarde u ogromne turističke projekte u Sarajevskom kantonu, a mnogi Arapi, kao privatna lica, kupuju obradivu zemlju čak i u Hrvatskoj i Srbiji. Značajno je i to što Arapi pokušavaju da svoje fundamentalističko tumačenje islama nametnu pre svega u Bosni i Hercegovini, koja tradicionalno gaji tolerantan i otvoren islam, i koji je politički za zajednički život svih religijskih i nacionalnih grupa. Tako su i Turci i Arapi, uz pomoć novca, ostvarili uticaj na Stranku demokratske akcije (SDA) koja se do sada zalagala za multietničku BiH. Turska i Emirati sa svojom religiozno obojenom politikom zahtijevaju odvajanje Bošnjaka od drugih naroda – dakle podjelu BiH na tri etnonacionalistička i religiozna nivoa. Oni tako podgrevaju situaciju u regionu i daju legitimitet ruskoj politici. A Zapad? Evropa mora da prepozna opasnost, koja se ponovo stvara na Balkanu“, zaključuje dopisnik ”Tagescajtunga”.

Foto: Ilustracija/YAYimages