 Devetog maja Evropa će obilježiti svoj dan, ali i Dan pobjede nad fašizmom. Tog datuma, prije tačno 58 godina, proklamovana je ideja o ujedinjenoj Evropi, a prije 63 godine kapitulirala je Hitlerova Njemačka.
To je formalno značilo i kraj fašističke ideologije, najvećeg zla savremene civilizacije.
Iako će zvaničnici u RS i ove godine, na simboličan način, obilježiti ovaj dan, za obične građane 9. maj samo je običan neradni dan. U Federaciji BiH ni toliko, jer se u petak neće praznovati, već raditi. Istoričar Zoran Pejašinović smatra - nepravedno.
- Tog datuma, godine 1945, pobijeđeno je veliko zlo. Istok i zapad, sjever i jug, treba da slave Dan pobjede nad fašizmom, ideologijom koja počiva na antiprirodnim postulatima da se ljudi razlikuju po rasi, porijeklu, vjeri, te da nemaju jednaka prava - kaže Pejašinović.
Upozorava da je proslava 9. maja u RS i Federaciji BiH ispolitizovana, ali napominje da se pojmovi fašizam i antifašizam u BiH, nakon posljednjeg rata, ne mogu ni gledati prosto, crno i bijelo.
- Odnos prema tekovini proistekloj iz Drugog svjetskog rata u BiH jeste podijeljen. Danas mnogi slave snage koje su ranije označene kao fašističke - kaže Pejašinović.
U prilog njegovim tvrdnjama ide podatak da neki od malobrojnih Srba u Mostaru i ove godine 9. maj dočekuju u ulicama s nazivima fašističkih prvaka, poput Mila Budaka, iako je parlament BiH, prije tri godine, usvojio rezoluciju o antifašizmu.
- U savremenim evropskim zemljama negiranje zla nedvosmisleno se kažnjava. Niko nije kriv za ono što se dešavalo prije 70 godina, ali je svako odgovoran ako danas ne njeguje antifašizam - poručuje Pejašinović, te podsjeća da je Mile Budak bio nacista i zagovornik politike da jednu trećinu Srba treba pobiti, trećinu prekrstiti, a ostatak protjerati.
Mišljenje da fašizam u BiH, u ovom ili onom obliku, ni danas nije pobijeđen, dijeli i sociolog Ivan Šijaković.
- Terorističko djelovanje i prijetnje islamskih organizacija kod nas, to je fašizam. Otvoreni nacionalizam koji postoji među građanima i političarima u BiH takođe jeste element fašizma - navodi Šijaković, te ponavlja da je nekim od građana Federacije BiH na silu zabranjeno da slave 9. maj.
- Ljudi su se godinama borili protiv fašizma, a danas su poraženi, jer žive u ulicama sa ustaškim simbolima, u sredini koja nije dorasla civilizacijskim tekovinama - komentariše Šijaković.
Sagovornici "Fokusa" podsjećaju da je 9. maj i Dan Evrope, čijem se okrilju nadaju svi građani RS i Federacije BiH. Ali, obični građani na simboliku ne misle mnogo. Preko svojih leđa u posljednjih 15 godina preturili su, kažu, sve i svašta, pa je zbrka u glavi logična posljedica svega što se dešavalo u RS i Federaciji BiH, i što se još uvijek dešava.
(Fokus)
 |
; "Image")
Prikaži/Sakrij komentare
